Lichaamsgerichte therapie is een wetenschappelijk onderbouwde vorm van therapie waarin lichaam en geest als één geheel worden gezien.
Deze benadering vertrekt vanuit het inzicht dat het lichaam alles wat we meemaken opslaat, niet alleen in gedachten of emoties, maar ook in onze spieren, bindweefsel, psoas-spier en het zenuwstelsel.
De oorsprong ligt bij Wilhelm Reich (1897–1957), een leerling van Sigmund Freud.
Hij ontdekte dat onverwerkte emoties zich vastzetten in het lichaam als spierspanning of verkramping. Reich noemde dit lichaamspantsering: een beschermingsmechanisme dat ons ooit hielp te overleven, maar op de lange termijn kan leiden tot fysieke en emotionele klachten. Zijn werk vormde de basis voor moderne lichaamsgerichte therapieën, waarin het lichaam centraal staat in emotionele en traumatische verwerking.
In de moderne tijd verfijnde Peter A. Levine, grondlegger van Somatic Experiencing, deze inzichten.
Hij toonde aan dat trauma niet in de gebeurtenis zelf ligt, maar in de manier waarop het zenuwstelsel daarop reageert. Wanneer een ervaring te intens is om te verwerken, blijft het lichaam hangen in een overlevings reactie, vechten, vluchten of bevriezen.
Lichaamsgerichte therapie helpt het lichaam deze reactie alsnog veilig af te ronden, zodat ontspanning, veiligheid en herstel weer mogelijk worden.
Ook neurowetenschapper Bessel van der Kolk bevestigde dat het lichaam gebeurtenissen letterlijk onthoudt.
Volgens de Polyvagaaltheorie is het ervaren van veiligheid een voorwaarde voor herstel: pas wanneer het zenuwstelsel zich veilig voelt, kan het lichaam spanning loslaten en opnieuw verbinding ervaren met zichzelf en de omgeving. Dit is ook waar mijn praktijk voor staat, het creëren van een veilige setting en vertrouwen.
Hoe werkt het in het lichaam?
Tijdens de sessies werken we met specifieke lichaamsoefeningen die het natuurlijke ontladingsmechanisme van het lichaam opnieuw activeren.
Deze bewegingen zijn eenvoudig, maar diepgaand, en brengen het zenuwstelsel in een staat waarin spanning, trilling en emotionele ontlading vanzelf op gang komen, precies zoals het lichaam bedoeld is om stress los te laten.
De lichaamsoefeningen zijn gebaseerd op de inzichten van de grondleggers en helpen het lichaam te activeren, spanning los te laten, emoties te ontladen en het zenuwstelsel te reguleren. Tijdens deze oefeningen kan het lichaam gaan trillen en bewegen.
Dat trillen is geen symptoom, maar een teken dat het zenuwstelsel spanning ontlaadt, het natuurlijke herstelmechanisme. Ook kan in deze fase onverwerkt verdriet of oude emotie aan de oppervlakte komen.
Door met zachte aandacht aanwezig te blijven bij wat zich aandient, leert het zenuwstelsel dat voelen weer veilig is.
“Het lichaam herstelt wanneer het mag afmaken wat ooit werd onderbroken.”
En precies dát is waar deze oefeningen ruimte voor maken: herstel en hernieuwde verbinding met jezelf.
Een proces van diepe, duurzame verandering.
Lichaamsgerichte therapie is geen quick fix, maar een proces.
Spanningen, trauma’s en patronen die zich in de loop van jaren hebben opgebouwd, vragen tijd, veiligheid en herhaling om los te laten.
Elke sessie brengt meer bewustzijn, ontspanning en ruimte in het tempo dat jouw lichaam zelf aangeeft.
Pratende therapie kan inzicht geven, maar bereikt vaak niet de diepere lagen waar spanning en trauma zich hebben vastgezet waardoor klachten niet zullen verdwijnen.
Lichaamsgerichte therapie werkt direct op het zenuwstelsel, de spieren en het lichaamsgeheugen precies daar waar woorden niet altijd komen.
Wanneer het lichaam eindelijk kan afmaken wat ooit werd onderbroken, ontstaat er ruimte voor herstel, vertrouwen en levensenergie.
Heling betekent niet dat het verleden verdwijnt, maar dat je lichaam weer vrij wordt om te voelen en te leven vanuit rust in plaats van overleving.
Je lichaam weet de weg naar herstel, het hoeft alleen te worden herinnerd.
Aan lichaamsgerichte therapie zijn contra indicaties verbonden. Een aantal lichamelijke en mentale ziekte beelden en sommige medicatie kan en mag niet samen met lichaamsgerichte therapie.